Tarih Bilimi Nedir 6

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin canipı keşik, bu olaylarla alakalı bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut adam-dışı ayırtı gözetmeksizin, makam ve mevsim aralığının kestirildiği bir geçmiş mevsim dilimde, saika-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her alanın maziini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii kelam konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara bağlı bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları kaynak önüne aldatmaınarak, kabil evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir daha yaşanabilmesi kabilinden bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, bilgi kabız kanalıyla bilim edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının canipı keşik çok daha geniş bir meal içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta zamanla doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden özge bir şey değildir.[5]